Radiatorknop vervangen zonder aftappen: knop wel, kraan niet
Prijs gecontroleerd op 13 oktober 2026. De prijs bij de verkoper op het moment van aankoop is bepalend. Als partner van Amazon.nl verdient Poetsmaniak aan in aanmerking komende aankopen.
Inhoud van dit artikel+
- Cijfers op de knop (meestal * en 1 tot 5): er zit een thermostatische kraan onder, de knop wissel je zelf en het water blijft in de radiator. Gaat je knop alleen open en dicht, dan moet de kraan eruit: aftappen, werk voor een installateur.
- Zet de oude knop eerst op de hoogste stand: dan drukt hij niet meer op de pen en komt hij makkelijker los.
- M30 × 1,5 past direct onder bijna elke nieuwe knop. Danfoss (RA, RAV, RAVL) vraagt een klik-adapter; M28, Giacomini en oude Oventrop-kranen (M30 × 1,0) een eigen adapter.
- Doet de radiator niets, kijk dan eerst naar de pen onder de knop: indrukken, zacht tikken op het kraanhuis, pas daarna voorzichtig heen en weer met een tang. Trek hem er nooit uit.
- Een installateur rekent volgens Homedeal € 40 tot € 100 per thermostaatkraan inclusief montage, als hij er toch al is. Vervang je de cv-ketel, laat de kranen dan in één keer meedoen.
Prijs gecontroleerd op 13 oktober 2026. De prijs bij de verkoper op het moment van aankoop is bepalend. Als partner van Amazon.nl verdient Poetsmaniak aan in aanmerking komende aankopen.
Knop of kraan: wat ga je vervangen?
Op een radiator zitten twee onderdelen die allebei 'radiatorknop' worden genoemd. De kraan zit vast op de leiding en laat het warme water door of houdt het tegen. De knop zit erop en bepaalt hoe ver de kraan opengaat. Alleen de knop kun je eraf halen zonder dat er water uitkomt, en alleen als de kraan daarvoor gemaakt is.
| Wat je ziet | Wat het is | Vervangen |
|---|---|---|
| Knop met cijfers (meestal * en 1 tot 5) of een display | Thermostaatknop op een thermostatische kraan | Zelf, zonder aftappen: alleen de knop wisselen |
| Knop zonder cijfers die alleen open en dicht kan | Meestal een gewone radiatorkraan | De kraan vervangen: aftappen, installateur |
| Knop zonder cijfers op een kraan die je niet herkent | Soms een handknop op een thermostatische kraan: Danfoss maakt er een voor zijn RA-kranen | Eerst laten nakijken, niet zomaar losdraaien |
| Knop bovenaan opzij van de radiator, leidingen onderin | Ventielradiator: de kraan zit in de radiator ingebouwd | De knop wissel je op dezelfde manier |
Coolblue raadt bij een knop zonder cijfers altijd een loodgieter aan: haal je hem er verkeerd af, dan komt er 'met veel kracht vies en soms heet water' uit de leidingen van je radiator.
Hoe een thermostaatknop werkt. In de knop zit een voeler die uitzet als het in de kamer warmer wordt. Die duwt de pen van de kraan naar binnen en knijpt de klep dicht. Koelt de kamer af, dan duwt een veer in de kraan de pen weer naar buiten en gaat de klep open. Danfoss noemt zijn kranen daarom 'normaal open': zonder knop houdt de veer ze open. De cijfers staan voor temperaturen; Danfoss geeft voor zijn knoppen * = 7 °C, 1 = 13, 2 = 17, 3 = 20, 4 = 23 en 5 = 26 °C. Een gewone radiatorkraan kan alleen open en dicht, schrijft Milieu Centraal, en blijft warmte afgeven zolang hij open staat.
Twee gevolgen voor het vervangen. Een kraan zonder knop staat helemaal open: de radiator geeft vol warmte zolang je bezig bent, maar er komt geen water uit. En een knop die kapot lijkt, is vaak een pen die vastzit. Die maak je los voordat je een nieuwe knop koopt.
Welke aansluiting heeft je kraan? M30 × 1,5, Danfoss of iets anders
Een nieuwe knop moet passen op het stuk van de kraan waar de oude op zat. De meeste knoppen, gewoon of slim, hebben een moer met schroefdraad M30 × 1,5: 30 millimeter doorsnede, 1,5 millimeter tussen de windingen. Homematic noemt onder meer Heimeier, MNG, Junkers, Honeywell-Braukmann, Oventrop en Jaga als merken met die maat. Danfoss-kranen hebben geen schroefdraad: de knoppen klikken of klemmen op een kraanhuis met langwerpige inkepingen rondom. Daar heb je een adapter voor nodig.
| Aansluiting | Herken je aan | Merken (voorbeelden) | Wat je nodig hebt |
|---|---|---|---|
| M30 × 1,5 | Buitendraad van ongeveer 30 mm, de knop zit vast met een wartelmoer | Heimeier, Honeywell, MNG, Junkers, Oventrop (vanaf ongeveer 1996) | Niets: de knop schroeft er direct op |
| Danfoss RA | Geen draad, inkepingen rondom, 20 of 23 mm | Danfoss | RA-adapter |
| Danfoss RAVL | Geen draad, 25,5 mm | Danfoss | RAVL-adapter |
| Danfoss RAV | Geen draad, 34 mm | Danfoss (oudere kranen) | RAV-adapter plus een verlengstuk op de pen |
| M28 × 1,5 | Buitendraad van ongeveer 28 mm | Herz, Pettinaroli, een deel van Comap | M28-adapter |
| Giacomini | Aansluiting van 22,6 mm | Giacomini | Giacomini-adapter |
| M30 × 1,0 | Zelfde doorsnede als M30 × 1,5, fijnere draad | Oudere Oventrop-kranen | Aparte adapter |
| Overige | Afwijkende maat | Vaillant (30,5 mm), Ista (M32 × 1,0), Orkli (M28 × 1,0) | Aparte adapter |
Comap kom je in beide maten tegen: Homematic zet het merk bij de kranen met M30 × 1,5, tado en AVM (de maker van FRITZ!) bij M28 × 1,5. Meet dus, in plaats van op de naam te vertrouwen. Een schuifmaat over de buitenkant van de draad geeft 28 of 30 millimeter; tado doet papieren mallen in de doos om de doorsnede te vergelijken. Het verschil tussen M30 × 1,5 en M30 × 1,0 zie je aan de draad: over 15 millimeter tel je tien windingen bij 1,5 en vijftien bij 1,0. Volgens tado heeft minder dan 1 procent van de installaties in Duitsland kranen met M30 × 1,0.
De knoppen met de meeste adapters in onze vergelijking, de SONOFF TRVZB en de SALCAR TRV801W, hebben er zes: Danfoss RA, RAV en RAVL, M28, Giacomini en Caleffi. Bij de andere vijf zitten alleen Danfoss-adapters in de doos, bij Bosch zonder RAV. Voor Vaillant, Ista of M30 × 1,0 koop je bij elke knop een losse adapter.
Doet de radiator niets? Kijk eerst naar de pen
Een knop die het niet meer doet, is vaak niet kapot: na de zomer zit de pen van de kraan geregeld vast, het stiftje onder de knop dat de kraan dichtduwt. Haal de knop eraf (stap 1 tot 3 hieronder): volgens Danfoss hoort de pen 2 tot 3 mm in te gaan en vanzelf terug te veren.
- Druk de pen een paar keer in met de platte kant van een inbussleutel.
- Zit hij vast, tik dan zacht op de zijkant van het kraanhuis terwijl je de pen in en uit beweegt, zoals Danfoss beschrijft.
- Pas als dat niet helpt: beweeg hem voorzichtig heen en weer met een tang.
- Trek de pen er nooit uit: hij loopt door een afdichting, de pakkingbus, en dan lekt de kraan.
Komt de pen niet los of lekt er water langs, bel dan een installateur. Beweegt hij vrij en blijft het koud, dan ligt het niet aan de knop maar bijvoorbeeld aan lucht, de waterdruk of de ketel: onze gids Radiator wordt niet warm loopt alle oorzaken langs.
De kraan zelf vervangen: aftappen, en meestal een installateur
Heb je een gewone kraan en wil je een thermostaatknop, of lekt de kraan zelf, dan moet de kraan eruit. Daarvoor moet het water weg. Danfoss beschrijft in een folder voor bewoners wat de installateur doet: de installatie leeg laten lopen, de oude kraan verwijderen, de nieuwe thermostaatkraan monteren, de waterstromen en de cv-ketel afstellen en dan de knop erop zetten. Danfoss rekent op 30 minuten montagetijd.
- Vraag om M30 × 1,5. Coolblue adviseert een thermostatische kraan met die maat: dan past er later ook een slimme knop op zonder adapter.
- Laat de knop horizontaal uitkomen. Danfoss schrijft dat een kraan met een knop met ingebouwde voeler 'met de spindel horizontaal' gemonteerd moet worden. Recht boven de aanvoerleiding meet de voeler de warmte van de buis in plaats van die van de kamer.
- Kies een kraan met voorinstelling, zoals de RA-N van Danfoss. Daarmee stelt de installateur per radiator in hoeveel water er maximaal doorheen mag. De instelring zit onder de knop: draai er niet aan als je later de knop wisselt.
- Laat alle kranen tegelijk doen, het liefst als de cv-ketel toch wordt vervangen: dat scheelt tijd en voorrijkosten, schrijft Milieu Centraal. Sinds 10 maart 2020 moet je bij een nieuwe cv-ketel of warmtepomp de temperatuur in elke kamer apart kunnen regelen, bijvoorbeeld met thermostaatkranen.
Zelf kan ook, als je eerder hebt afgetapt en bijgevuld: ketel uit, de installatie leeg tot onder de kraan, kraan wisselen, bijvullen tot de druk die de handleiding van je ketel noemt, en ontluchten. Bij blokverwarming hangt jouw radiator aan een installatie die je deelt; overleg dan eerst met de beheerder of de VvE.
Huur je? Volgens artikel 7:215 van het Burgerlijk Wetboek heb je geen toestemming van de verhuurder nodig voor veranderingen die je bij het einde van de huur 'zonder noemenswaardige kosten' ongedaan kunt maken. Een knop die je bij vertrek terugzet, past daarin: bewaar de oude dus. Een nieuwe kraan is een ingreep in de installatie; vraag die schriftelijk aan.
Wat het kost: zelf of de installateur
Zelf een knop wisselen kost alleen de knop. Milieu Centraal noemt € 30 voor een thermostaatknop, zo'n € 15 meer dan een gewone radiatorknop; elektronische knoppen die je op afstand regelt, zijn duurder.
| Klus | Zelf | Door een installateur |
|---|---|---|
| Knop wisselen op een thermostatische kraan | Alleen de knop, geen aftappen | € 20 – € 60 per knop, inclusief montage |
| Gewone kraan vervangen door een thermostaatkraan | Aftappen, bijvullen en ontluchten | € 40 – € 100 per kraan, inclusief montage |
| Vier radiatoren voorzien van thermostaatknoppen | — | Ongeveer € 120 aan knoppen, plus de monteur (Milieu Centraal) |
| Uurtarief loodgieter | — | € 50 – € 80 per uur |
De bedragen voor knop, kraan en uurtarief komen van Homedeal, een offerteplatform (geraadpleegd op 13 oktober 2026). Let op wat erbij staat: Homedeal noemt de knop en de kraan als extra kosten bij het vervangen van een radiator, dus als de installateur er al is. Komt hij alleen voor één kraan, dan betaal je ook voorrijkosten en zijn uurtarief. Vraag daarom een prijs voor alle kranen tegelijk.
In een kamer die je elke dag stookt, verdien je een thermostaatknop volgens Milieu Centraal binnen twee winters terug. Laat je hem door een monteur plaatsen, dan duurt dat langer.
Welke knop zet je terug?
- Een gewone thermostaatknop houdt één temperatuur vast, zonder batterijen. Kies er een met de aansluiting van je kraan.
- Een programmeerbare knop zonder app volgt een weekschema dat je op de knop zelf instelt: handig voor een badkamer die elke ochtend om zeven uur warm moet zijn.
- Een slimme knop regelt via een app, een schema of een open raam, en vraagt vaak een hub. Welke bij jouw huis past, staat in onze vergelijking.
In de woonkamer met de thermostaat raadt Milieu Centraal thermostaatknoppen af: daar horen de kranen helemaal open, anders haalt de thermostaat zijn temperatuur niet en blijft de ketel stoken. Zet daar een gewone knop op en draai hem helemaal open.
Radiatorknop vervangen in zeven stappen
- 1
Kijk wat er op de kraan zit
Staan er cijfers op de knop, dan zit er een thermostatische kraan onder en kun je de knop zelf wisselen. Leg een waterpomptang, een doek en een kleine schroevendraaier of inbussleutel klaar. De verwarming hoeft er niet voor uit, schrijft Homematic; met een koude kraan werkt het wel prettiger.
- 2
Draai de oude knop op de hoogste stand
Zet de knop op 5, of op de hoogste stand die hij heeft. Dan drukt hij niet meer op de pen en komt hij makkelijker los, schrijft Homematic.
- 3
Maak de bevestiging los
Een wartelmoer draai je tegen de klok in los. Een snelbevestiging, zoals bij de gewone Danfoss RA 2000-knop, maak je los door de ring onderaan een stukje tegen de klok in te draaien. Een klemring zit vast met een schroefje of inbusbout aan de zijkant. Zit de moer vast, gebruik dan de waterpomptang met een doek ertussen, en zorg dat de kraan zelf niet meedraait.
- 4
Controleer de pen
Onder de knop steekt een pen een paar millimeter uit. Druk hem een paar keer in: hij moet vanzelf terugveren. Zit hij vast, maak hem dan eerst los. Laat een ring met cijfers rond de kraan met rust: dat is de voorinstelling van de installateur.
- 5
Zet zo nodig de adapter erop
Op M30 × 1,5 heb je niets nodig. Op een Danfoss-kraan klik je de passende adapter vast, met de ribbels in de adapter precies in de inkepingen van het kraanhuis. Bij Homematic zet je de RA-adapter daarna vast met het meegeleverde schroefje, en op een RAV-kraan komt eerst een verlengstuk op de pen. Zit de nieuwe knop los op een dunne kraan, leg dan de steunring erin als die erbij zit.
- 6
Monteer de nieuwe knop
Zet een gewone knop op 5 voordat je hem plaatst: Danfoss levert zijn knoppen in die stand en laat ze vastklikken tot je een klik hoort. Een wartelmoer draai je met de hand vast; als de pen soepel loopt, hoef je volgens Coolblue niet hard te draaien. Bij een slimme knop doe je eerst de batterijen erin; de motor trekt zich dan terug, zodat de knop over de pen past.
- 7
Laat de knop de kraan inmeten en test
Een slimme knop meet na de montage hoe ver de pen moet bewegen; bij Homematic heet dat de adaptatiebeweging, en de foutcodes F1 en F3 betekenen dat de pen van de kraan klemt. Zet de knop daarna hoog en voel of de radiator bovenaan warm wordt, en zet hem laag om te zien of hij afkoelt. Warm wordt hij alleen als de ketel stookt, dus als de kamerthermostaat warmte vraagt.
Een knop die op je kraan past
Of je na het uitpakken klaar bent, hangt af van de adapters in de doos. Deze drie kozen we op passen en gemak, niet als nieuwe ranglijst. Prijzen, klantcijfers en de datum van controle komen uit onze vergelijking van slimme radiatorknoppen.
Zes adapters in de doos, ook voor M28, Giacomini en Caleffi, en geen hub: de meeste kans dat hij op je kraan past zonder extra kastje.
Dezelfde zes adapters, voor wie al een Zigbee-hub heeft, zoals Home Assistant. De batterijen koop je erbij.
De goedkoopste knop in de vergelijking en zonder app: een weekschema op de knop zelf. Adapters alleen voor Danfoss; voor M28 of Giacomini zit er niets in de doos.
Als partner van Amazon.nl verdient Poetsmaniak aan in aanmerking komende aankopen.
Veelgestelde vragen
Bronnen
- Milieu Centraal: Klokthermostaat en radiatorkranen
- Homematic IP: installatie- en bedieningshandleiding radiatorthermostaat HmIP-eTRV-2 (met Nederlandse versie)
- Coolblue: Hoe vervang je een radiatorknop?
- Coolblue: Hoe installeer je een radiatorknop?
- Danfoss: datablad regelafsluiters RA-N (veer, pakkingbus, voorinstelling)
- Danfoss: datablad radiator-insert RA-N voor ventielradiatoren
- Danfoss: datablad RA-DV (RA 5000 handknop)
- Danfoss: folder Oplossingen voor radiatoren (standen, werk van de installateur)
- Danfoss: installation instructions radiator thermostat RA 2000
- AVM (FRITZ!): Which radiator valves can the FRITZ! radiator control be used with?
- tado: Do I need an adapter to mount my Smart Radiator Thermostat X?
- Danfoss: Winter preparations (de pen van de radiatorkraan losmaken)
- Homedeal: Radiator vervangen kosten, prijzenoverzicht 2026 (geraadpleegd op 13 oktober 2026)
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikel 215 (veranderingen door de huurder)
Meer uit Binnenklimaat
Hele thema bekijken
