Slimme thermostaat: 6 keuzes, aan/uit of OpenTherm

Alle thermostaten en cv-ketels kunnen aan/uit, schrijft Milieu Centraal: de ketel brandt tot het warm genoeg is en slaat dan af, waardoor de temperatuur schommelt. Een modulerende thermostaat laat de ketel zachter branden als er minder warmte nodig is; dat scheelt zo'n 3% op je verwarmingskosten. Daarvoor moeten ketel en thermostaat allebei OpenTherm spreken, een verbinding over twee laagspanningsdraden waarbij plus en min niet uitmaken (OpenTherm Association). Nefit heeft een eigen protocol dat ook moduleert. Hangt er nu een OpenTherm-thermostaat, kies dan opnieuw OpenTherm: een aan/uit-model werkt vaak wel, maar dan mis je de modulatie.

Milieu Centraal rekent met 14% minder gas voor verwarming in een gemiddelde woning met bewoners die nog niet bewust zuinig stoken. Wie al zuinig stookt of goed geïsoleerd woont, bespaart weinig, en kan met een gewone klokthermostaat even veel of meer besparen. Ter vergelijking: 's nachts naar 15 °C scheelt gemiddeld 4% van je gasverbruik, ongeveer € 60 per jaar bij € 1,37 per m³, als je dat eerder niet deed (veelgestelde vragen bij de bespaartips van Milieu Centraal); en 'met één graad minder betaal je ongeveer € 170 per jaar minder', schrijft Milieu Centraal op zijn pagina voor huurders. De 'gemiddeld 22%' van tado komt uit eigen klantgegevens tot november 2023.

tado verkoopt AI Assist voor € 3,99 per maand of € 29,99 per jaar: geofencing, open-raamdetectie en voorverwarmen gaan pas dan automatisch. Netatmo en Meross schrijven dat er geen abonnement nodig is; Honeywell noemt er geen. Op termijn telt ook hoe lang de app blijft werken. Netatmo garandeert updates tot eind 2030, terwijl Amazon-fiches dat veld vaak op 'onbekend' laten staan. De oudste Nest-thermostaten maken sinds 25 oktober 2025 geen verbinding meer, en Essent stopte in 2019 met de app van zijn E-thermostaat. Een thermostaat met een volwaardig scherm blijft dan bruikbaar.

Een OpenTherm-thermostaat hangt aan twee laagspanningsdraden, en ook een aan/uit-thermostaat op batterijen schakelt de ketel via twee draden en een droog contact. Veel goedkope wifi-thermostaten op Amazon.nl werken op 230 volt: de Meross, de meest beoordeelde Beok en de Bosch Smart Home Kamerthermostaat II vragen fase én nul in een inbouwdoos, en werk aan het lichtnet hoort volgens Bosch bij een gekwalificeerd elektricien. Thermostaten op batterijen, zoals de Beok WR-03, de Emos en de Netatmo, hebben dat probleem niet. Bij de Honeywell T6 komt een ontvangerbox naast de ketel, en die heeft wel 230 volt nodig.

Vloerverwarming warmt traag op. Milieu Centraal raadt daarom aan de thermostaat 's nachts op 17 tot 18 °C te laten staan in plaats van 15 °C, anders duurt het 's ochtends te lang voor het warm is. Bij een warmtepomp hoort volgens Milieu Centraal vaak een eigen thermostaat: een slimme thermostaat die voor een hr-ketel is gemaakt, is daar vaak niet te gebruiken. Resideo noemt warmtepompen bij de compatibiliteit van de T6, tado bij de Slimme Thermostaat X; controleer het voor jouw merk en type.

Hang de thermostaat op ooghoogte, en niet op een koude muur, in de zon, bij een raam of deur of boven een radiator, adviseert Milieu Centraal. In de kamer van de thermostaat staan de radiatorkranen helemaal open; op de andere radiatoren hoort een thermostaatknop. Hangt de oude thermostaat op een slechte plek, dan helpt een draadloze thermostaat: de Netatmo praat via de radio met zijn relais, en van de Emos bestaat een versie met zender en ontvanger.