Radiator wordt niet warm: zo vind je de oorzaak per symptoom

Welk deel blijft koud? De oorzaak per symptoom

Begin met de test die Danfoss als eerste stap noemt: draai de knop op de radiator op de hoogste stand. Zet ook de kamerthermostaat een paar graden hoger dan de temperatuur in de kamer, zodat de ketel zeker stookt. Wordt de hele radiator warm, dan werkt hij. Wordt hij maar gedeeltelijk of helemaal niet warm, voel dan waar hij koud blijft, en kijk of het om één radiator gaat of om allemaal.

Radiator bovenkant koud: lucht

Lucht is lichter dan water en verzamelt zich bovenin de radiator. Waar lucht zit, stroomt geen warm water: de bovenkant blijft koud terwijl de onderkant warm wordt. Nefit Bosch noemt op zijn site als tekenen een tikkend of borrelend geluid, een radiator die aan de bovenkant koud blijft, en een dalende waterdruk.

De oplossing: de radiator ontluchten. Kort samengevat volgens Nefit Bosch op zijn site: thermostaat laag, stekker van de ketel eruit, ongeveer 20 minuten wachten tot de ketel is afgekoeld, alle radiatoren helemaal open, en dan van het laagste punt in huis naar het hoogste. De TrendLine-handleiding van Nefit noemt 5 minuten wachten, zodat het cv-water tot rust komt. Daarna controleer je de waterdruk: Nefit Bosch vult op zijn site bij onder 1,5 bar, de TrendLine-handleiding houdt 1 tot 2 bar aan. Welk sleuteltje je nodig hebt en wat er mis kan gaan, staat in onze aparte uitleg.

Komt er bij het ontluchten geen lucht uit, en wordt de radiator niet of maar deels warm, dan wijst dat volgens Remeha op een te lage waterdruk: eerst bijvullen, dan opnieuw kijken. Blijft het probleem terugkomen na herhaald ontluchten en bijvullen, dan kan er volgens Nefit Bosch een groter probleem zijn, zoals een defect onderdeel. Bel dan de installateur.

Radiator onderkant koud: knop, doorstroming of slib

Warm water komt bovenin de radiator binnen en zakt al afkoelend naar de uitgang onderin. Staat de knop niet helemaal open, of is de kamer bijna op temperatuur, dan knijpt de knop de doorstroming af. Het water is onderin dan al afgekoeld: bovenkant warm, onderkant lauw. Zo werkt een thermostaatknop, en het is geen storing. Draai de knop helemaal open; wordt de radiator dan over de hele hoogte warm, dan is er niets aan de hand.

Heb je de cv-watertemperatuur lager gezet om te besparen, dan voelen radiatoren ook lauwer aan. Milieu Centraal schrijft dat 50 of 60 graden in een redelijk tot goed geïsoleerd huis vaak voldoende is, met de kanttekening dat je moet nagaan of je radiatoren dan genoeg warmte afgeven. Wordt een kamer bij die temperatuur niet meer warm genoeg, zet de ketel dan een stap hoger voordat je verder zoekt.

Blijft de onderkant koud met de knop helemaal open en nadat je hebt ontlucht, dan stroomt er onderin te weinig water. De gebruikelijke verdachte is slib: roest en vuil uit leidingen en radiatoren, waaronder magnetiet (ijzeroxide), dat onderin bezinkt. ID.nl schrijft dat het bij koude plekken aan de onderkant, terwijl je al hebt ontlucht, loont om de radiator flink door te spoelen. Remeha wijst ook op de filters in de installatie: raken die verstopt, dan circuleert het water niet goed en warmen radiatoren niet goed op.

Dat is werk voor de installateur: radiator of installatie spoelen, het filter schoonmaken, en eventueel een magneetfilter plaatsen dat de magnetische deeltjes opvangt. Gietijzeren radiatoren laat je volgens ID.nl sowieso aan een vakman.

Hele radiator koud: pin, knop of kraan

Blijft één radiator helemaal koud terwijl de rest warm wordt, dan komt het water die radiator niet in. Na de zomer is de gewone oorzaak de pin van de thermostaatkraan: het stiftje onder de knop. Duwt de knop de pin in, dan gaat de kraan dicht; veert de pin uit, dan gaat hij open. Heeft de kraan maanden stilgestaan, dan kan de pin vastzitten. Fabrikanten van elektronische knoppen bouwen daar iets tegen in: de Danfoss Eco draait de kraan volgens Danfoss elke donderdag rond 11.00 uur helemaal open en weer terug, om hem werkend te houden, en de SONOFF TRVZB doet elke week een ronde tegen kalkaanslag in de kraan.

Zit de pin van je radiator vast, dan maak je hem zo los. De eerste stappen zijn die van Danfoss:

1. Zet de knop op de hoogste stand en haal hem eraf. Bij Danfoss gaat dat met een inbussleutel of, bij nieuwere modellen, door hem tegen de klok in te draaien; bij de meeste andere merken draai je een ring met schroefdraad los. Er komt geen water uit: de knop zit op de kraan, niet in het water.
2. Druk de pin in met de platte kant van een inbussleutel. Volgens Danfoss hoort hij 2 tot 3 mm in te gaan en vanzelf terug te veren.
3. Zit hij vast, tik dan zacht op de zijkant van het kraanhuis terwijl je de pin in en uit beweegt, tot hij loskomt; zo beschrijft Danfoss het. Helpt dat niet, beweeg de pin dan pas daarna voorzichtig heen en weer met een tang. Trek er nooit aan.
4. Wordt de radiator warm, kijk dan of er geen water langs de pin komt, en zet de knop terug.
5. Komt de pin niet los, of lekt er water langs, bel dan een installateur.

Wordt de radiator warm zodra de knop eraf is, en weer koud als hij erop zit? Dan houdt de knop de pin ingedrukt. Kijk eerst of hij niet te laag staat. Blijft het zo bij de hoogste stand, dan is de knop defect of past hij niet goed op de kraan, en vervang je hem. Zit er een thermostaatkraan onder, dan kan dat zonder de installatie af te tappen; hoe je de knop vervangt en welke op je kraan past, lees je in onze uitleg over radiatorknop vervangen.

Heeft de radiator geen thermostaatknop maar een gewone handkraan, draai die dan helemaal open. Helpt dat niet, kijk dan naar het voetventiel aan de andere kant (zie hierboven).

Verwarming wordt niet warm: alle radiatoren koud

Blijven alle radiatoren koud, dan stookt de ketel niet, of komt het warme water niet rond. Loop dan deze punten na. Ze komen uit de storingslijst in het bedieningsvoorschrift van de Intergas Kompakt HR en het stappenplan van Feenstra:

• Thermostaat: staat het display aan? Zo niet, dan zijn de batterijen vaak leeg. Zet hem hoger dan de temperatuur in de kamer.
• Radiatorkranen: draai ze open, en zeker die in de kamer met de thermostaat. Milieu Centraal wil die kranen altijd helemaal open hebben.
• Cv-watertemperatuur: staat die te laag ingesteld, zet hem dan hoger, zoals Intergas in zijn storingslijst adviseert.
• Waterdruk: lees de drukmeter of het display van de ketel af, bij een koude installatie (zie de tabel). Te laag: bijvullen volgens de handleiding van je ketel.
• Storingscode: staat er een code op het display, noteer die en zoek hem op in de handleiding of op de site van de fabrikant, zoals Feenstra adviseert. Lukt het dan niet, geef de code door aan je installateur.

Lees de druk af als de installatie koud is: warm water zet uit, en dan staat de naald hoger. Nefit Bosch (op zijn site) en Intergas halen voor het bijvullen eerst de stekker van de ketel uit het stopcontact. Moet je vaak bijvullen, dan klopt er iets niet. Nefit Bosch noemt op zijn site één keer per jaar normaal voor de meeste nieuwere ketels, en Intergas schrijft dat je bij vaker dan enkele malen per jaar je installateur moet waarschuwen, omdat er dan waarschijnlijk een lekkage is.

Alleen de verste radiatoren lauw: inregelen

Worden de radiatoren dicht bij de ketel snel heet, en blijven die op zolder of aan het eind van de leiding lauw, dan neemt het water de kortste weg. Elke radiator hoort precies zoveel water te krijgen als hij nodig heeft. Dat heet waterzijdig inregelen: Remeha omschrijft het als het cv-systeem zo afstellen 'dat het verwarmingswater gelijkmatig wordt verdeeld'.

Een test die warmteleverancier Ennatuurlijk geeft bij één koude radiator: draai die radiator helemaal open en draai alle andere dicht. Is hij na vijf minuten niet op temperatuur, neem dan contact op met je installateur of verhuurder. Wordt hij wél warm, dan werkt de radiator zelf, en krijgt hij te weinig water zolang de andere openstaan.

Inregelen is werk voor de installateur. Milieu Centraal noemt het de betere oplossing voor kamers die koud blijven terwijl andere warm zijn, met als voorwaarde dat elke radiator een inregelventiel heeft. De thermostaat hoger zetten helpt de koude kamer een beetje, maar maakt de andere te warm, en iedere graad hoger kost volgens Milieu Centraal op jaarbasis ongeveer 10 procent meer energie. De installateur stelt de voetventielen af, of plaatst kranen die zichzelf bijstellen, en kijkt daarbij ook naar de instelling van de cv-pomp.

Een radiatorventilator verandert niets aan een radiator die koud blijft: de ventilatoren gaan pas aan als de radiator warm wordt, meestal bij 33 °C. Bij een radiator die lauw is, bijvoorbeeld door een lage cv-temperatuur of een warmtepomp, blaast hij wel meer warmte de kamer in.

Slaapkamer koud, woonkamer warm: de thermostaat is tevreden

Er is één situatie waarin niets kapot is en de radiator toch koud blijft. De cv-ketel stookt zolang de kamerthermostaat warmte vraagt, en die hangt meestal in de woonkamer. Is de woonkamer op temperatuur, dan slaat de ketel af en wordt geen enkele radiator meer warm, ook niet die in de slaapkamer met de knop op de hoogste stand. Milieu Centraal schrijft het over elke thermostaatknop: hij kan 'geen warmte vragen'.

Laat de kranen in de kamer met de thermostaat helemaal open, zoals Milieu Centraal adviseert; Eneco raadt daar thermostaatknoppen zelfs af. Knijpt een knop daar dicht, dan haalt de thermostaat zijn temperatuur niet en blijft de ketel stoken voor het hele huis. Wil je dat een slaapkamer of werkkamer zelf warmte kan vragen, dan heb je een systeem nodig waarvan de knoppen praten met een thermostaat of ontvanger aan de ketel. Een losse radiatorknop, slim of niet, kan dat niet.

Stadsverwarming: geen ketel, wel een afleverset

Bij stadsverwarming komt het warme water uit een warmtenet, en hangt er in plaats van een cv-ketel een afleverset in de meterkast. Ontluchten doe je ook dan zelf, schrijft Ennatuurlijk. Vattenfall beschrijft het zo: draai eerst kraan 5 op de afleverset dicht, ontlucht de radiatoren één voor één van de laagste verdieping naar de bovenste, en draai kraan 5 daarna weer open. Het water dat na de lucht komt, kan heet zijn: houd een doek klaar.

Blijven alle radiatoren koud, kijk dan volgens Ennatuurlijk of alle radiatoren open staan, of de kranen op de afleverset open staan, en of de kamerthermostaat aan staat en hoog genoeg. Werkt de thermostaat en blijft het koud, dan bepaalt de eigenaar van de afleverset wie je belt: is de set van de warmteleverancier, dan diens storingsdienst; is hij van jou of je verhuurder, dan je installateur of verhuurder. Worden niet alle radiatoren warm, dan ligt dat volgens Ennatuurlijk waarschijnlijk aan je binneninstallatie.

Een radiator die bovenin warm is en onderin koud, is bij stadsverwarming normaal, schrijft Vattenfall in zijn meterkastboekje: dat komt door de afstelling van de installatie. Kijk wel of de knop helemaal open staat en of je hebt ontlucht. Volgens Vattenfall hoort alles voorbij de hendels onder de afleverset bij je binneninstallatie: radiatoren, thermostaat en leidingen. Huur je, dan bel je daarvoor je verhuurder; heb je een koopwoning, dan een installateur. Aan de afleverset zelf voer je volgens Vattenfall nooit zelf reparaties uit, en over zelf bijvullen zeggen de pagina's van Vattenfall en Ennatuurlijk niets: vraag het de eigenaar van de set.

Wanneer bel je de installateur?

• De waterdruk zakt steeds terug: vaker bijvullen dan enkele malen per jaar wijst volgens Intergas op een lek, en Nefit Bosch noemt ook een kapot expansievat als mogelijke oorzaak.
• De pin komt niet los of er komt water langs: Danfoss stuurt je dan naar een verwarmingsmonteur.
• De onderkant blijft koud met de knop open en na ontluchten: de radiator of de installatie moet waarschijnlijk gespoeld worden.
• Alleen de verste radiatoren blijven lauw terwijl de rest heet wordt: de installatie moet ingeregeld worden.
• De ketel toont een storingscode die je met de handleiding niet oplost.
• Je huurt: meld een radiator die koud blijft bij je verhuurder, zoals Ennatuurlijk ook adviseert.

Radiator koud? Zo loop je het na

1. 1

   Knop open, thermostaat hoger

   Draai de knop op de radiator op de hoogste stand en zet de kamerthermostaat een paar graden boven de kamertemperatuur. Wacht tot de ketel brandt en de andere radiatoren warm worden.

2. 2

   Voel waar hij koud blijft

   Bovenkant koud: lucht. Onderkant koud met de knop helemaal open: doorstroming of slib. Helemaal koud: pin, knop of kraan. Alle radiatoren koud: de ketel stookt niet.

3. 3

   Lees de waterdruk af

   Op de drukmeter of het display van de ketel, bij een koude installatie. Remeha en Nefit Bosch op zijn site noemen 1,5 tot 2 bar, Intergas en de TrendLine-handleiding van Nefit 1 tot 2 bar. Is hij te laag, vul dan bij volgens de handleiding van je ketel.

4. 4

   Ontlucht bij een koude bovenkant

   Verwarming uit, ketel laten afkoelen, alle radiatoren open, en ontluchten van de laagste radiator in huis naar de hoogste. Controleer daarna opnieuw de waterdruk.

5. 5

   Test de pin bij een koude radiator

   Haal de knop eraf en druk de pin in: volgens Danfoss hoort hij 2 tot 3 mm in te gaan en terug te veren. Zit hij vast, tik dan zacht op de zijkant van het kraanhuis terwijl je hem in en uit beweegt. Pas daarna voorzichtig heen en weer met een tang; trek er nooit aan.

6. 6

   Zet de knop terug en kijk opnieuw

   Wordt de radiator met de knop eraf wel warm en met de knop erop niet, ook op de hoogste stand, dan houdt de knop de pin dicht. Vervang dan de knop.

7. 7

   Bel de installateur als het niet lukt

   Als de druk steeds zakt, de pin niet loskomt of lekt, de onderkant koud blijft na ontluchten, of alleen de verste radiatoren lauw blijven.

Knop kapot? Een vervanger die de kraan in beweging houdt

Alleen als de pin vrij beweegt en de radiator met de knop eraf wél warm wordt, zit het probleem in de knop. Een gewone thermostaatknop volstaat dan als vervanger. Wil je er meteen een schema bij, of een knop die de kraan volgens de fabrikant zelf regelmatig beweegt tegen kalkaanslag, dan zijn dit twee keuzes uit onze vergelijking die zonder hub werken. Bij lucht, slib, te lage waterdruk of een ketel die niet stookt helpt geen enkele knop. Prijzen, klantcijfers en de datum van controle komen uit die vergelijking.

Wifi, zonder hub

SALCAR TRV801W

4,1 · 917 beoordelingen

Eén knop vervangen zonder hub: hij koppelt met je wifi, zes adapters zitten in de doos (ook voor Comap/SAR M28, Giacomini en Caleffi), en volgens de fiche draait hij elke week een ontkalkingsronde.

Verbinding: Wifi 2,4 GHz (Smart Life)Hub: Nee

€ 49,99Bekijk prijsAmazon.nl

Programmeerbaar, zonder app

Eurotronic Comet Plus

4 · 3.229 beoordelingen

Zonder app of hub: vorst- en kalkbescherming volgens de fiche, en een weekschema dat je op de knop zelf instelt.

Verbinding: Geen; programmeren op de knopHub: Nee

€ 16,26Bekijk prijsAmazon.nl

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Danfoss: Winter preparations (radiator testen, ontluchten, de klep losmaken)
• Danfoss: datasheet Danfoss Eco (automatic valve exercising)
• SONOFF: TRVZB, anti-calcification en probleemoplossing
• Remeha kennisbank: Wanneer en hoe moet ik mijn cv-installatie bijvullen?
• Remeha kennisbank: Wanneer en hoe moet ik de cv-installatie ontluchten?
• Remeha kennisbank: Wat is waterzijdig inregelen?
• Remeha kennisbank: Hoe optimaliseer ik mijn Remeha cv-ketel installatie?
• Nefit Bosch: De ideale waterdruk van je cv-ketel
• Nefit Bosch: Zelf je cv-ketel bijvullen
• Nefit Bosch: Zelf je cv-ketel ontluchten
• Nefit: gebruikersinstructie TrendLine II (2021), cv-waterdruk en ontluchten radiatoren
• Intergas: bedieningsvoorschrift Kompakt HR (waterdruk, storingen, vullen en ontluchten)
• Milieu Centraal: Cv-ketel onderhoud en instelling
• Milieu Centraal: Klokthermostaat en radiatorkranen
• Eneco: Radiatoren op dezelfde stand
• Feenstra: Geen verwarming, wel warm water
• Vattenfall: Stadsverwarming ontluchten
• Vattenfall: Storing stadswarmte (afleverset en binneninstallatie)
• Vattenfall: Stadswarmte in huis, meterkastboekje (vraag 5, radiatoren alleen aan de bovenkant warm)
• Ennatuurlijk: Technische vragen (koude radiatoren, ontluchten, storing)
• ID.nl: Voorkom dat je verwarmingssysteem dichtslibt