Kettingzaag: 8 keuzes, en waarom kettingsnelheid meer zegt dan volt

De kettingsnelheid in meter per seconde zegt hoe snel de tanden langs het hout trekken. In deze vergelijking loopt dat van 4,5 m/s (Einhell GE-LC 18/25, Bosch UniversalChain 18) via 8,9 m/s (Einhell Fortexxa 18/30) naar 14,7 tot 15,5 m/s voor de snoerzagen en de Einhell GP-LC 36/35 op twee accu's, 16,8 m/s voor de benzinezaag van Husqvarna en 20 m/s voor de Makita DUC353Z. Volt zegt er minder over: de GE-LC 18/25 en de Fortexxa gebruiken dezelfde 18V-accu, maar de borstelloze motor van de Fortexxa draait onbelast 4.300 tot 4.500 toeren per minuut, tegen 2.400 voor de GE-LC 18/25 (Einhell). Ook je zaagbroek rekent in m/s: klasse 1 is volgens Stihl getest tot 20 m/s.

Op de fiche staan twee maten: de lengte van het zwaard en de snijlengte, het deel dat werkelijk in het hout kan. Die laatste is 2 tot 3 cm korter: 25 en 23 cm bij de GE-LC 18/25, 30 en 27 cm bij de Fortexxa 18/30, 40 en 37,5 cm bij de GC-EC 2040. Kies de snijlengte op de dikste stam die je wilt zagen, niet andersom: voor takken volstaat 12,5 tot 23 cm. Voor brandhout tot 25 cm dik, de grens van de meeste elektrische houtklovers, heb je meer nodig: de Fortexxa 18/30 haalt 27 cm, de zagen met een zwaard van 35 tot 45 cm 33 cm en meer. Leg de stam op een zaagbok of steun hem met balken, zoals Einhell aanraadt; een opklapbare zaagbok van Einhell kostte bij onze controle € 36,95.

Het voltage zegt iets over het vermogen dat een accu kan leveren, de ampère-uren (Ah) over de hoeveelheid energie die erin zit. De 36V-zagen van Einhell en Makita draaien op twee gewone 18V-accu's tegelijk. Einhell geeft per accu op hoeveel sneden je haalt: de GE-LC 18/25 zaagt 85 sneden in zacht kanthout van 6 × 6 cm op 2,5 Ah en 260 op 8,0 Ah. 'Solo' betekent zonder accu en lader, en dan loont rekenen. De GE-LC 18/25 kost als set met accu en lader € 95,99, als Solo met een losse starterset € 119,90. Bij Bosch is het omgekeerd: de UniversalChain 18 met accu kost € 188,75, de Solo met een starterset van 2,5 Ah samen € 138,94.

Terugslag is het plotseling omhoog of terug schieten van een draaiende zaag. Volgens de handleiding van Einhell ontstaat hij meestal als de punt van het zwaard het hout raakt of de ketting bekneld raakt, en is het gevaar het grootst rond die punt, waar de hefboom het sterkst is. De kettingrem stopt de ketting dan: bij de GE-LC 18/25 binnen 0,1 seconde als je hand de voorste handbescherming naar voren duwt, bij de Husqvarna 120 Mark II ook vanzelf op traagheid. Einhell geeft er regels bij: zaag nooit boven schouderhoogte, nooit met de bovenkant of de punt van het zwaard, altijd met twee handen en met een scherpe, goed gespannen ketting. Husqvarna voegt toe: duim onder de voorste handgreep, en niemand binnen drie meter.

Einhell schrijft al bij een accuzaag van 4,5 m/s een broek tegen snijwonden, handschoenen en veiligheidsschoenen voor, en bij vel- en boswerk een helm met gehoor- en gelaatsbescherming. Stihl noemt de broek het belangrijkste onderdeel, omdat de benen het meeste risico lopen. Zaagbroeken worden getest op kettingsnelheid: klasse 1 tot 20 m/s, klasse 2 tot 24 en klasse 3 tot 28 m/s. Ontwerp A beschermt de voorkant van het been, ontwerp C rondom. Draag ook bij een elektrische zaag gehoorbescherming: de GE-LC 18/25 maakt volgens Einhell 88,2 dB(A) aan het oor, de Husqvarna 120 Mark II volgens Husqvarna 100,7 dB(A). En Husqvarna is duidelijk over beginners: volg een cursus.

Een kettingzaag smeert zijn ketting met olie uit een eigen tank, en zonder olie raakt hij beschadigd. Bij de GE-LC 18/25 gaat een vulling van 200 ml volgens Einhell gemiddeld 15 minuten mee; controleer het peil dus tijdens het werk. Einhell wijst ook op de temperatuur: in de kou heb je een dunnere olie nodig. Wat van de ketting slingert, belandt in je tuin. Kies daarom een biologisch afbreekbare kettingolie; X-Guard Bio van Husqvarna is volgens Husqvarna gemaakt van hernieuwbare grondstoffen, gemakkelijk biologisch afbreekbaar in bodem en water en heeft een EU Ecolabel. De mini-zaag GE-PS 18/15 smeert niet zelf: vijf druppels bij het begin en opnieuw na ongeveer vijf minuten.