Afvoer ontstoppen: zo vind je eerst waar de prop zit

Waar zit de verstopping? Zo stel je het vast

Je afvoer is een boom. Elke wastafel, douche en gootsteen heeft een eigen dunne buis, en die komen samen in de standleiding: een dikke buis die naar de huisaansluiting en het riool loopt. Welke afvoeren last hebben, vertelt je waar de prop zit, en dus wie hem moet oplossen.

Welk gereedschap op welke plek

De maten bepalen wat past. Bouwmaat noemt 40 tot 50 mm voor de afvoer van wastafel, douche en gootsteen, 90 tot 110 mm voor de wc en minstens 110 mm voor de hoofdafvoer. Een ontstoppingsveer moet dunner zijn dan de buis: Roka, een Duitse verkoper van ontstoppingsgereedschap, adviseert 6 mm voor buizen van 30 tot 40 mm en 9 mm voor 50 mm. Welke zuignap, plunjer of veer per plek het best past, staat in onze vergelijking van ontstoppers.

Gootsteen ontstoppen

In de keuken is vet de hoofdverdachte. Vloeibaar vet uit de pan stolt in de koudere sifon en buis, en daar blijven etensresten en koffiedik aan plakken. Milieu Centraal noemt frituur- en bakvet in de gootsteen of wc als oorzaak van verstoppingen.

1. Schep het staande water uit de bak, of laat het zo ver mogelijk wegzakken.
2. Giet een paar liter heet kraanwater in de afvoer, geen kokend water. Dat maakt vet zacht zonder de kunststof sifon te belasten.
3. Heb je een dubbele spoelbak, sluit dan de tweede afvoer af met een stop of een natte doek, en dek de overloop af. Anders ontsnapt de druk van de zuignap daar.
4. Zet de zuignap over het putje, met water boven de rubberen kop, en pomp een tiental keer krachtig op en neer. Trek hem er daarna met een ruk af.
5. Loopt het nog niet weg, maak dan de sifon schoon (stappenplan hieronder), of gebruik een zuig-drukpomp of een veer van 6 mm.

Wc ontstoppen

Een wc heeft zijn eigen sifon: de bocht in de pot zelf. Daar blijft een prop papier hangen, en daar blijft ook een vochtig doekje hangen dat niet uit elkaar valt. Milieu Centraal schrijft dat billendoekjes, schoonmaakdoekjes en babydoekjes bij het restafval horen. Alleen vochtig toiletpapier met het zwart-witte logo van een toiletpot zonder persoon mag door de wc.

• Stop met doortrekken zodra het water stijgt.
• Gebruik een toiletplunjer die in de afvoeropening van de pot sluit, met een kraag of een bijenkorfkop. Een platte gootsteenzuignap lekt langs de rand.
• Zorg dat de kop onder water staat: je wilt water duwen, geen lucht. Staat er te weinig water in de pot, giet er dan een emmer bij.
• Duw eerst rustig om de lucht eruit te krijgen, pomp dan krachtig. Zakt het water weg, dan is de prop los.
• Lukt dat niet, gebruik dan een wc-spiraal met een beschermhuls. Een kale stalen veer kan het glazuur van de pot beschadigen.
• Zit er een voorwerp vast, zoals speelgoed of een toiletblokje, en krijg je het niet te pakken? Dan is het werk voor een loodgieter.

Douche en wastafel: haar en zeep

In een doucheputje of wastafel is de klassieke prop haar dat aan zeepresten blijft plakken. Een zuignap duwt zo'n prop een stukje verder; je wilt hem eruit trekken.

1. Haal het rooster of de plug eruit. Bij een wastafel zit de plug vaak vast aan een stangetje achter de kraan; draai dat los of til de plug eruit.
2. Trek met een haarstrip of een grijper het haar omhoog. Draag handschoenen.
3. Spoel na met heet kraanwater.
4. Loopt het nog traag, gebruik dan een zuignap. Dek bij een wastafel de overloop af met een natte doek, anders zuigt de zuignap lucht via dat gaatje.
5. Helpt dat niet, dan zit de prop in de sifon of verder: sifon schoonmaken, of een veer van 6 mm.

Soda en azijn, kokend water en chemische ontstoppers

Soda en azijn. Het bruist, en dat ziet eruit als werk. Maar baking soda is een base en azijn een zuur: ze neutraliseren elkaar tot water, een opgelost zout (natriumacetaat) en koolzuurgas dat naar boven ontsnapt. Een prop haar of gestold vet los je daar niet mee op. Huishoudsoda (natriumcarbonaat) alleen, opgelost in heet water, ontvet nog iets; azijn erachteraan neutraliseert juist dat.

Kokend water. Pipelife, fabrikant van kunststof buizen, geeft voor PVC een constante temperatuur tot 55 °C en kortstondig tot 70 °C. Een ketel kokend water zit daar ruim boven, en de kunststof sifon en de lijmverbindingen direct onder de gootsteen krijgen die hitte het eerst. Gebruik heet kraanwater.

Chemische ontstoppers zijn sterke basen. Het veiligheidsinformatieblad van de Drano Power Gel noemt natriumhypochloriet en natriumhydroxide en een pH van 13,4: bijtend voor huid en ogen, en het product kan metaal aantasten. Niet mengen met zuren of andere huishoudreinigers, want dan kan chloorgas vrijkomen. Mellerud schrijft bij zijn ontstopperkorrels: koud water erna, ongeveer 30 minuten laten inwerken, niet gebruiken in zinken leidingen, en een te hoge dosis kan zo heet worden dat kunststof buizen vervormen.

Loodgieter of gemeente: wie lost het op, en wie betaalt?

Bel een loodgieter als meerdere afvoeren tegelijk last hebben, als er water omhoogkomt in douche of putje, als je met een veer van 10 meter niet bij de prop komt, of als er een voorwerp vastzit. Een loodgieter werkt met een elektrische veer, hogedruk en een camera. Ter indicatie: loodgieter.nl noemt op zijn website € 169,50 all-in voor een enkele verstopping en € 296,45 voor meerdere verstoppingen of de hoofdleiding, inclusief hogedruk en camera-inspectie (geraadpleegd op 1 oktober 2026). Vraag altijd vooraf naar de prijs.

De gemeente is verantwoordelijk voor het riool op openbare grond; jij voor de leiding op je eigen terrein, tot aan de erfgrens. Gemeente Arnhem legt uit hoe je dat controleert: staat het erfgrensputje vol water, dan zit de verstopping in het gemeentelijke deel; staat het leeg, dan zit ze in het particuliere deel en los je haar zelf op. De kosten van een bedrijf dat je zelf inschakelt, kun je volgens Arnhem niet op de gemeente verhalen. De regels verschillen per gemeente; kijk op de site van de jouwe.

Huur je? Het Besluit kleine herstellingen noemt 'het schoonhouden en zo nodig ontstoppen van het binnenriool tot aan het aansluitpunt' als taak van de huurder. Een verstopping door een gebrek aan de leiding zelf, zoals een verzakte of kapotte buis, valt daar in de regel niet onder; meld die bij je verhuurder.

Verstopping voorkomen

• Vet in een afgesloten pot of fles naar een inzamelpunt of de milieustraat, zoals Milieu Centraal adviseert. Veeg pannen eerst uit met keukenpapier.
• Vochtige doekjes bij het restafval, ook als op de verpakking 'doorspoelbaar' staat.
• Koffiedik bij het gft, niet door de gootsteen.
• Een zeef op het doucheputje en in de gootsteen: haar en resten gaan dan in de prullenbak.
• Haal regelmatig het haar uit het putje en maak de sifon schoon voordat het water echt blijft staan.

Sifon schoonmaken, stap voor stap

1. 1

   Emmer en doek klaarzetten

   Zet een emmer onder de sifon en leg een doek op de bodem van het kastje. Er staat altijd water in de sifon: dat waterslot houdt de rioollucht tegen.

2. 2

   Wartels losdraaien

   Draai de kunststof moeren van de sifon met de hand los, tegen de klok in. Zitten ze vast, gebruik dan een waterpomptang met een doek ertussen, zodat je het kunststof niet beschadigt.

3. 3

   Legen en schoonmaken

   Laat het water in de emmer lopen en haal de prop eruit. Maak de bocht schoon met een flessenborstel en heet kraanwater.

4. 4

   In de muurbuis kijken

   Kijk in de buis die de muur of vloer ingaat. Zit daar ook vuil, steek er dan een veer van 6 mm in en draai die rond tot je weerstand voelt en die weer loslaat.

5. 5

   Rubbers controleren en terugzetten

   Controleer of de rubberen ringen schoon en heel zijn en op hun plek liggen, en zet de sifon terug. Draai de moeren handvast aan, niet met de tang.

6. 6

   Testen op lekkage

   Laat de kraan een minuut lopen en voel met een droge doek of de verbindingen droog blijven. Lekt het, draai dan een kwartslag na.

Het gereedschap per plek

Voor de verstoppingen die je zelf kunt oplossen, dek je met vier dingen het meeste af: een zuignap, een toiletplunjer, haarstrips en een korte veer. Chemie staat er bewust niet tussen. Prijzen, klantcijfers en de datum van controle komen uit onze vergelijking.

Beste eerste stap

Nirox gootsteenontstoppers 110 + 140 mm (2 stuks)

4,3 · 7.795 beoordelingen

Voor gootsteen, wastafel en douche: de eerste stap, in twee maten.

Type: Zuignap (plunjer)Waar: Gootsteen, wastafel, douche, bad

€ 11,64Bekijk prijsAmazon.nl

Beste voor de wc

Korky BeehiveMAX toiletplunjer

4,5 · 5.880 beoordelingen

Voor de wc: de bijenkorfkop sluit de afvoeropening van de pot af, waar een platte zuignap lekt.

Type: Toiletplunjer met bijenkorfkopWaar: Wc

€ 25,41Bekijk prijsAmazon.nl

Beste tegen haar

KeyFar afvoerset tegen haar (9-delig)

4,4 · 10.190 beoordelingen

Voor haar in douche en wastafel: trekt de prop eruit in plaats van hem verder te duwen.

Type: Haarstrips en grijperWaar: Douche, wastafel, bad

€ 14,00Bekijk prijsAmazon.nl

Korte veer voor dunne afvoeren

Relaxdays ontstoppingsveer 6 mm x 3 m met klauw

4,2 · 893 beoordelingen

Als het dieper zit: 6 mm, dun genoeg voor de bochten van een afvoer van 30 tot 40 mm.

Type: Ontstoppingsveer, handmatigWaar: Wastafel, douche, keuken

€ 12,19Bekijk prijsAmazon.nl

Veelgestelde vragen