Rookmelder plaatsen: waar hij moet hangen, per type woning
Prijs gecontroleerd op 13 oktober 2026. De prijs bij de verkoper op het moment van aankoop is bepalend. Als partner van Amazon.nl verdient Poetsmaniak aan in aanmerking komende aankopen.
Inhoud van dit artikel+
- Verplicht: één rookmelder op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken, sinds 1 juli 2022 ook in bestaande woningen. Een losse melder op een batterij met EN 14604 is genoeg.
- Waar: aan het plafond van de hal of overloop, waar de slaapkamers op uitkomen, minstens 50 cm van een muur of hoek. Niet bij ventilatie, boven de verwarming of boven het trapgat.
- Aangeraden: ook in elke slaapkamer, de woonkamer, bij wasmachine en wasdroger en waar accu's laden. In de keuken zelf geen rookmelder maar een hittemelder, minstens 1,5 meter van het fornuis.
- Schuin plafond: niet in de nok, maar op de schuine kant, 30 tot 60 cm lager dan het hoogste punt. Aan de muur alleen als de handleiding het toestaat: bij de Ei650 mag het niet.
- Wie: de eigenaar, in een huurwoning de verhuurder. Het trappenhuis van een VvE valt erbuiten, en de gemeente handhaaft, niet de brandweer.
Prijs gecontroleerd op 13 oktober 2026. De prijs bij de verkoper op het moment van aankoop is bepalend. Als partner van Amazon.nl verdient Poetsmaniak aan in aanmerking komende aankopen.
Rookmelder verplicht: wat de wet precies vraagt
Sinds 1 juli 2022 moet elke woning in Nederland rookmelders hebben, ook als ze al tientallen jaren staat; in nieuwbouw gold dat al sinds 2003, schrijft de brandweer. Sinds 1 januari 2024 staat de regel in artikel 3.117 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): een woning heeft 'op iedere bouwlaag met een verblijfsruimte' een rookmelder die voldoet aan EN 14604.
De Rijksoverheid vertaalt dat zo: op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken. Een zolder of kelder die je alleen als berging of droogruimte gebruikt, valt erbuiten. Slaapt er iemand op zolder, dan hoort daar dus wel een melder.
Let op het tweede deel van die zin in het Bbl. Ook een bouwlaag met alleen 'een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert' tussen een verblijfsruimte en de uitgang van de woning telt mee. Dat is de benedenhal van een bovenwoning met een eigen voordeur en trap: je woont er niet, maar je vlucht er wel doorheen.
- Geen lichtnet en geen koppeling verplicht: voor een bestaande woning vraagt artikel 3.117 alleen een melder met EN 14604. Een losse melder op een batterij voldoet.
- Geen melder in elke kamer verplicht: de slaapkamers en de woonkamer zijn advies van de brandweer, geen plicht.
- Geen CO-melder verplicht: de brandweer raadt hem wel aan in de ruimte met een cv-ketel, geiser of kachel. Een rookmelder ruikt geen koolmonoxide.
- Een hittemelder telt niet: de plicht gaat over rookmelders met EN 14604. Een hittemelder komt er hooguit bij.
In een woning die na 2003 is gebouwd, hangen de melders er meestal al: voor nieuwbouw vroeg het Bouwbesluit ze al sinds 2003, vanaf 2012 in de vorm van het Bouwbesluit 2012. Dat laatste vroeg melders op het lichtnet met een back-upbatterij, schrijft Ei Electronics in zijn handleiding. Ook zo'n melder vervang je na tien jaar, zegt de brandweer, omdat de detectiecellen slijten. Hangen de melders van de oplevering er nog en is je huis van vóór eind 2016, kijk dan op de sticker naar de vervaldatum. Een melder op 230 volt vervang je met de groep uitgeschakeld, of je laat het doen.
Hoeveel rookmelders: een plan per type woning
Het aantal verplichte melders is het aantal verdiepingen waar je woont, plus de benedenhal van een bovenwoning. Het advies van de brandweer komt daar bovenop: in de ruimte waar de slaapkamers op uitkomen in ieder geval, en voor meer veiligheid in de slaapkamers, de woonkamer, nabij de keuken, bij de wasmachine en wasdroger en waar accu's en opladers liggen. Zo ziet dat eruit bij vier gangbare woningen.
| Woning | Verplicht | Waar de verplichte melders hangen | Met het advies van de brandweer |
|---|---|---|---|
| Appartement op één verdieping | 1 | Plafond van de hal, waar de slaapkamers op uitkomen | Plus elke slaapkamer en de woonkamer: 4 bij twee slaapkamers. Keuken: hittemelder, of een rookmelder buiten de kookdamp |
| Bovenwoning met eigen voordeur en trap | 2 | Benedenhal bij de voordeur, en de hal van de woonverdieping | Plus elke slaapkamer en de woonkamer: 5 bij twee slaapkamers. Keuken: hittemelder, of een rookmelder buiten de kookdamp |
| Tussenwoning, zolder als berging met wasmachine | 2 | Hal op de begane grond, overloop op de eerste verdieping | Plus woonkamer, elke slaapkamer en de zolder bij de wasmachine: 7 bij drie slaapkamers. Keuken: hittemelder, of een rookmelder buiten de kookdamp |
| Tussenwoning met slaapkamer op zolder | 3 | Hal, overloop en de zolder | Plus woonkamer en de andere slaapkamers: 6 bij twee slaapkamers op de eerste verdieping. Keuken: hittemelder, of een rookmelder buiten de kookdamp |
In een appartement kan één melder in de hal volstaan; test het met de slaapkamerdeur dicht. In een huis met drie lagen is dat minder zeker: slaap je op zolder en begint de brand in de woonkamer, dan moet het alarm twee trappen en een dichte deur door. De brandweer wil dat het alarm overal minstens 75 decibel is, en raadt gekoppelde melders aan als je één melder niet overal goed hoort. Decibel is een logaritmische schaal: elke verdubbeling van de afstand kost in de open lucht ongeveer 6 dB, en een deur of verdiepingsvloer haalt er meer af. Ei Electronics geeft voor de Ei650 minstens 85 dB op 3 meter. Of daar twee verdiepingen verder 75 van over is, weet je pas als je het test.
Een rookmelder bewaakt volgens Ei Electronics maximaal 80 m², tot een plafondhoogte van 8 meter. Een woonkamer met open keuken van meer dan 80 m² vraagt dus twee melders.
Waar aan het plafond: de afstanden
Rook stijgt op en verspreidt zich onder het plafond. In de hoek tussen muur en plafond staat de lucht stil, en daar komt rook later aan: daarom hoort een melder midden in de ruimte, schrijft Ei Electronics. De afstanden verschillen per bron. Houd je aan de strengste, dan zit je overal goed.
| Wat | Afstand | Bron |
|---|---|---|
| Muur of hoek | Minstens 50 cm | Rijksoverheid, brandweer, Ei Electronics (FireAngel: 30 cm) |
| Lamp | Minstens 30 cm; Ei Electronics vraagt 50 cm | Rijksoverheid, Ei Electronics |
| Dimmer | Minstens 1 meter | Ei Electronics |
| Tl- of spaarlamp | Minstens 1,5 meter | Ei Electronics |
| Ventilator, ventilatieopening, tocht | Er niet naast | Brandweer |
| Verwarming | Er niet boven | Brandweer, Ei Electronics |
| Zolderluik, ongeïsoleerde buitenmuur | Er niet op of naast: warmer of kouder dan de rest van de ruimte | Ei Electronics |
| Badkamerdeur | Melder in gang of overloop, 50 cm van de deur | Brandweer |
| Fornuis (hittemelder) | Minstens 1,5 meter | X-Sense |
Op een overloop ligt een deel van het plafond vaak boven het trapgat. Hang de melder daar niet: Ei Electronics raadt plekken boven een trappenhuis af, omdat je er moeilijk bij kunt om te testen. Kies het stuk plafond waar je met een trapje veilig onder staat.
Keuken, badkamer en zolder: waar een rookmelder vals alarm geeft
Een optische rookmelder reageert op deeltjes in de lucht, en kookdamp en stoom bestaan ook uit deeltjes. In de stoom van een kooktoestel of vaatwasser hoort hij daarom niet, schrijft de brandweer. Ei Electronics houdt in zijn handleiding 5 meter aan tot zo'n bron van stoom of kookdamp, en adviseert anders een hittemelder.
- Keuken: een hittemelder geeft alarm op temperatuur, bij X-Sense tussen 54 en 65 °C, bij Ei Electronics rond 58 °C. X-Sense vraagt minstens 1,5 meter tot het fornuis. Hij vervangt de rookmelder in de hal niet, want hij reageert pas als het vuur de keuken al verwarmt. Koppel hem aan de rookmelders, anders hoor je hem boven niet.
- Badkamer: geen rookmelder. Staat er een wasdroger of een ander apparaat dat brand kan veroorzaken, hang dan een melder in de gang of op de overloop, 50 cm van de badkamerdeur, zegt de brandweer. Lukt dat niet, dan noemt de brandweer een thermische melder in de badkamer. Ei Electronics zet in zijn handleiding juist geen enkele melder in een badkamer, ook geen hittemelder: kijk dus in de handleiding van de jouwe of hij tegen stoom en condens kan.
- Zolder met wasmachine en wasdroger: niet verplicht als je er niet woont, maar juist daar raadt de brandweer een melder aan. Is het er stoffig, dan is een hittemelder het alternatief: X-Sense en FireAngel noemen de zolder als plek voor hun hittemelders.
- Waar accu's laden: de brandweer noemt ook de plek waar accu's en opladers liggen, zoals de accu van de e-bike of de stofzuiger in de gang.
Schuin plafond of aan de muur
In de nok van een schuin plafond blijft een laag warme, stilstaande lucht hangen die rook kan tegenhouden, schrijft Ei Electronics. De melder hangt dus niet in de nok, maar ook niet onderaan de schuine kant. De bronnen zeggen het elk op hun eigen manier:
- Brandweer: op 90 centimeter vanaf het hoogste punt.
- X-Sense (handleiding hittemelder XH02-M): binnen 90 centimeter van het hoogste punt, horizontaal gemeten, en minstens 10 centimeter van de nok.
- Ei Electronics (Ei650): bij een dakhelling vanaf 30 graden 30 tot 60 centimeter lager dan het hoogste punt. FireAngel (FA6120): niet meer dan 60 centimeter lager.
Die opgaven kloppen samen zolang het dak niet te steil is. Een punt op 90 centimeter horizontaal van de nok ligt bij een dak van 30 graden ongeveer 52 centimeter lager (90 × tan 30°), binnen de marge van Ei Electronics. Bij 45 graden ligt het 90 centimeter lager: 30 centimeter verder dan Ei Electronics en FireAngel toestaan. Praktisch: meet vanaf de nok naar beneden en hang de melder op de schuine kant, 30 tot 60 centimeter lager dan het hoogste punt. Wil je dat de melder recht hangt in plaats van schuin, dan heeft Ei Electronics er een pendel voor.
Aan de muur? De Rijksoverheid en de brandweer noemen alleen het plafond. Of het mag, bepaalt de fabrikant, en die zijn het niet eens. Ei Electronics schrijft dat een Ei650 nooit aan de wand mag. FireAngel staat het bij de FA6120 toe, met de bovenkant van de sensor 15 tot 30 centimeter onder het plafond en minstens 30 centimeter van een hoek. Kijk dus eerst in de handleiding van je eigen melder; het plafond blijft de beste plek.
Rookmelder ophangen: schroeven, magneet of plakstrip
Hoe de melder vastzit, maakt voor de werking niet uit. Het bepaalt alleen of je moet boren, en hoe makkelijk je hem eraf haalt om stof weg te zuigen.
| Bevestiging | Hoe | Let op |
|---|---|---|
| Schroeven | Montageplaat met twee schroeven en pluggen; Ei Electronics boort 5 mm | Boor niet in een leiding: in een betonplafond lopen elektraleidingen naar het lichtpunt |
| Magneet | Een plaat aan het plafond, de tegenplaat aan de melder; bij de ELRO FS1510 zitten twee magneetplaten | De plaat aan het plafond moet zelf ook vast; hoe dat bij de ELRO gaat, staat niet op de fiche |
| Plakstrip | Bij sommige melders zit een sterke sticker achter, schrijft de brandweer: geen boormachine nodig | Alleen op een glad, schoon en droog stuk plafond; op spuitwerk met structuur ligt de strip niet vlak |
Huur je, dan laat plakken of een magneet geen gaten achter. Maar in een huurwoning hoort de verhuurder de melders te plaatsen, zie hieronder.
Wie moet ze ophangen: eigenaar, verhuurder of VvE
- Koopwoning: de eigenaar. De brandweer: 'Eigenaren van een woning zijn verplicht om rookmelders op te hangen op elke verdieping.'
- Huurwoning: de verhuurder plaatst ze, schrijven de Rijksoverheid en de Woonbond. Als huurder kun je wel worden aangesproken op het controleren van de melders en het vervangen van de batterij; kijk ook in je huurcontract. Ontbreekt een melder, dan is dat volgens de Woonbond een gebrek dat de verhuurder moet verhelpen.
- Appartement met een VvE: je hangt de melders in je eigen woning. Gemeenschappelijke ruimtes zoals het trappenhuis vallen daar niet onder, schrijft de Rijksoverheid.
- Kamerverhuur: daar vraagt artikel 3.117 meer, namelijk melders in de vluchtroute die voldoen aan NEN 2555 en volgens die norm zijn geplaatst. Dat is werk voor de verhuurder.
Wie controleert? De gemeente, niet de brandweer. Gemeenten vinden het in de praktijk lastig om na te gaan of elke verdieping een melder heeft, schrijft de brandweer. Een verhuurder die niets doet, riskeert volgens de Woonbond wel een boete van de gemeente. Of een verzekeraar er iets mee doet, beslist elke verzekeraar zelf; de brandweer verwacht dat de meeste het niet laten meewegen in de premie of de uitkering.
Rookmelder ophangen in zeven stappen
- 1
Plek kiezen en aftekenen
Kies het midden van het plafond van de hal of overloop: minstens 50 cm van muren en hoeken, minstens 30 cm van een lamp (Ei Electronics vraagt 50 cm), niet boven het trapgat en niet naast een ventilatieopening. Houd de montageplaat tegen het plafond en zet een potloodstip door de schroefgaten.
- 2
Bevestiging kiezen
Schroeven houden altijd. Een magneethouder of plakstrip spaart gaten, maar vraagt een glad, schoon en droog plafond. Een melder op 230 volt sluit je alleen aan met de groep uitgeschakeld, of je laat het doen.
- 3
Montageplaat vastzetten
Controleer dat er geen leiding loopt waar je boort. Boor de gaten, bij Ei Electronics 5 mm voor de meegeleverde pluggen, en schroef de montageplaat vast.
- 4
Melder op de plaat draaien
Draai de melder op de montageplaat tot hij vastklikt. Bij melders met een verzegelde batterij, zoals de Ei650 en de FireAngel FA6120, gaat de batterij daarmee pas aan. Heeft je melder losse batterijen, plaats die dan eerst.
- 5
Testen, ook met de deur dicht
Houd de testknop ingedrukt, bij een hoog plafond met een bezemsteel. Laat iemand in elke slaapkamer met de deur dicht luisteren, of meet met een decibel-app: de brandweer wil overal minstens 75 dB.
- 6
Koppelen als hij niet overal hard genoeg klinkt
Hoor je de melder niet overal, koppel dan. Melders uit één X-Sense-set komen al gekoppeld uit de doos; andere koppel je volgens de handleiding, en alleen binnen één merk en serie. Test daarna één melder en controleer of de andere meegaan.
- 7
Datum noteren en elke maand testen
Schrijf de aankoopdatum op de melder en kijk naar de vervaldatum op de onder- of zijkant. Test elke maand, zuig hem regelmatig stofvrij en vervang hem na tien jaar.
De melders voor elk plan
Voor het minimum uit de wet volstaat een losse melder met EN 14604 per verdieping. Voor het plan van de brandweer heb je er meer nodig, en in een huis met drie lagen liefst gekoppeld. Een hittemelder koppel je alleen met melders van hetzelfde merk en dezelfde serie. Prijzen, klantcijfers en de datum van controle komen uit onze vergelijking.
Voor een appartement, of de verplichte melders plus de slaapkamers: vijf losse melders met een tienjaarsbatterij, de laagste prijs per melder in onze vergelijking.
Voor een tussenwoning met drie lagen: zes melders die al gekoppeld uit de doos komen, dus rook in de woonkamer maakt je ook op zolder wakker.
Voor de keuken of de zolder met de wasdroger: reageert op temperatuur, niet op kookdamp, en koppelt met de zesset hierboven.
Als partner van Amazon.nl verdient Poetsmaniak aan in aanmerking komende aankopen.
Veelgestelde vragen
Bronnen
- Rijksoverheid: Hoeveel rookmelders moet ik in mijn huis hebben?
- Brandweer: Rookmelders, check, koop, plak
- Brandweer: Vijf veelgestelde vragen over de rookmelderverplichting per 1 juli
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 3.117 (via Inview)
- Woonbond: Rookmelders worden verplicht, moet ik die zelf aanschaffen?
- Ei Electronics: gebruiksaanwijzing rook- en hittemelders serie Ei600, met Ei650 (pdf)
- Ei Electronics: handleiding rook- en hittemelders 230 V, serie Ei140e (pdf)
- FireAngel: handleiding rookmelders FA6111, FA6115, FA6120 en hittemelder FA6215 (pdf)
- X-Sense: handleiding hittemelder XH02-M (pdf, Engels)
Meer uit Binnenklimaat
Hele thema bekijken
